Kookboekenschrijfster Joke ontdekt hoe moeilijk eten kan worden als je ziek bent - maar ook hoe belangrijk het is
In dit artikel:
Het is darmkankermaand en kookboekenschrijfster Joke Boon gebruikt haar persoonlijke ervaring om anderen te helpen. In 2023 ontdekte ze bij deelname aan het bevolkingsonderzoek dat er bloed in haar ontlasting zat; een coloscopie toonde een tumor die zo groot was dat het instrument er niet langs kon. Na aanvullend onderzoek onderging ze een intensieve behandeling: vijf weken met dagelijks gelijktijdige chemo en bestraling, gevolgd door een operatie waarbij ongeveer een meter dikke darm werd verwijderd. Toen de darmnaad niet goed bleek te werken, kreeg ze uiteindelijk een blijvende stoma.
De behandeling was zowel lichamelijk als mentaal zwaar. Boon beschrijft hoe het leven en de regie over haar lichaam werden overgenomen door onderzoeken en medische ingrepen, en hoe ze aanvankelijk twijfelde of ze de behandeling wel wilde voortzetten. Uiteindelijk besloot ze toch door te zetten: “als ik nee zeg tegen de behandeling, zeg ik ook nee tegen het leven,” vertelt ze.
Eten werd tijdens de kuren een grote uitdaging. Waar ze eerder veel eetlust had, kampte ze met misselijkheid en smaakveranderingen. Ze ontdekte dat koude en zure dingen vaak gemakkelijker te verdragen waren; voorbeelden uit haar praktijk zijn bevroren druiven of bessen en zelfgemaakt ijs van heel rijpe bananen om toch calorieën binnen te krijgen. Ook praktische trucs zoals kleinere borden gebruiken of gerechten die anderen gemakkelijk kunnen bereiden, staan centraal in haar nieuwe boek Eten en leven met kanker. Haar doel is om patiënten houvast en concrete handvatten te geven zodat voeding weer iets wordt waar zij invloed op hebben.
Boon benadrukt dat voeding bij kanker vaak wordt onderschat: met eten kun je een klein beetje regie terugwinnen in een periode waarin bijna alles door artsen wordt bepaald. Het boek bevat toegankelijke recepten met algemeen verkrijgbare ingrediënten, bedoeld voor slechte dagen én voor hulpenden die maaltijden voor iemand anders willen klaarmaken.
Hoewel ze zichzelf niet wil laten reduceren tot patiënt — “Ik ben Joke, die kanker heeft” — blijft de angst voor terugkeer van de ziekte aanwezig, meer dan tweeënhalf jaar na de diagnose. Haar belangrijkste boodschap is echter praktisch en preventief: zij roept iedereen op deel te nemen aan het bevolkingsonderzoek naar darmkanker. Voor haar was die test waarschijnlijk levensreddend; vroeg signaleren kan de kans op genezing sterk vergroten.
Extra context: bevolkingsonderzoek naar colorectale kanker vangt vaak klachtenloze gevallen op en kan de sterfte door deze ziekte verminderen. Een stoma is ingrijpend, maar veel mensen wennen er na verloop van tijd aan en kunnen hun kwaliteit van leven terugvinden met goede begeleiding en aanpassingen.